Visit Homepage
Skip to content

Kronos en zijn kinderen

Van alle stoute Griekse goden (en dat zijn er nogal wat) is Kronos misschien wel de ergste. Tenzij je van kannibalisme houdt. Of goed snapt dat een vader zijn eigen kinderen uit de weg ruimt. Dit als tipje van de sluier voor het volgende mythologische verhaal. Hier volgt het relaas van Kronos en zijn kinderen. 

Zoals je al eerder in het verhaal over Afrodite kon lezen, vraagt moedergodin Gaia aan haar kinderen of zij niet vader Ouranos uit de weg willen ruimen. Niemand durft, behalve zoon Kronos. Hij wacht zijn vader op, bewapend met een sikkel. Na zijn eerste succesvolle aanval, waarbij Kronos Ouranos’ berooft van zijn edele delen, vervloekt Ouranos zijn trouweloze zoon. Hij voorspelt dat Kronos op een dag door zijn eigen kinderen in het verderf wordt gestort. Die uitspraak plant een zaadje in het brein van de Titaan. Een zaadje dat grote gevolgen heeft, zo blijkt later. Zijn vader stopt hij diep, diep in de grond.

Kinderen

Vanaf dit moment is Kronos heer en meester, en regeert hij vanaf de berg de Othrys. Dit is geen tikfout, de berg Olympus komt later in beeld. Hij neemt zijn zuster Rhea tot zijn echtgenoot. Kronos is machtig en gelukkig. Maar daar komt snel een einde aan, als blijkt dat Rhea in verwachting is. De bezwering van vader Ouranos is hij niet vergeten. Integendeel. Hij moet iets doen om te voorkomen dat zijn kinderen hem in het verderf zullen storten. Hij bedenkt een vreselijk plan.

Op een dag bevalt Rhea van hun eerste kind. Het is een meisje, Hestia. Maar nog voordat ze goed en wel is geboren, komt Kronos de grot binnenrennen, en verslindt hij zijn eerstgeborene. Een enorme schok, ook voor Rhea. Toch zal dit niet de laatste keer zijn dat Kronos deze daad uitvoert. De volgende kinderen ondergaan hetzelfde lot. Na Hestia eet Kronos ook Hades, Demeter, Poseidon en Hera op.

De weerzinwekkende daden van Kronos zijn natuurlijk ook vastgelegd in de kunsten. Waarschuwing: de werken zijn fraai, maar heftig.

Goya

Laat ik beginnen het een werk van Francisco de Goya (1746-1828). Het is een iconisch beeld, dat elke kunstgeschiedenis-student minimaal een keer per studie krijgt voorgeschoteld. Wellicht ken jij het ook al.

Kronos en zijn kinderen
Francisco de Goya, Saturn Devouring one of his Children, 1820-1823. Waal-painting in oil transferred to canvas, 146 x 83 cm. Museo del Prado, Madrid. Saturnus is de Romeinse naam voor Kronos.

 

Francisco de Goya was een Spaanse schilder, die vooral bekend is geworden om zijn heftige, sombere, duistere verbeelding van gebeurtenissen die verband houden met gruwelijkheden in Spanje toentertijd. Het werk hierboven is weliswaar geen hedendaags onderwerp, maar de duisternis en het geweld spatten eraf. Het is interessant dat Goya dit werk op een van de muren van zijn eigen huis schilderde, dus voor eigen gebruik. De serie die hij daar maakte, is bekend geworden onder de naam ‘zwarte schilderingen’. Later is dit werk van de muur verwijderd en overgebracht op canvas. Het is nu te bewonderen in het Prado in Madrid.

Rubens

Nog eentje, van een meester uit een andere tijd. Peter Paul Rubens heeft ook een Kronos geschilderd. Iets lieflijker qua kleurstelling, maar toch ook nogal gruwelijk.

Kronos en zijn kinderen
Peter Paul Rubens, Saturn Devouring a Son, 1636-1638. Oil on canvas.

 

De Kronos van Rubens is volgens protocol van de barok geschilderd. Oude man, toch gespierd. In zijn rechterhand houdt hij zijn sikkel vast. Als je goed kijkt, zie je het de onderkant van het sikkelmes in de linkerbovenhoek. Ook zie je wat sterren boven zijn hoofd. Dit ter illustratie dat Saturnus (de Romeinse naam voor Kronos) ook aan de hemel te bewonderen is. Leuk wist-u-datje: in de tijd van Rubens wist men nog niet dat de planeet Saturnus omgeven is door een ring. Galileo Galilei dacht dat Saturnus werd vergezeld door 2 andere hemellichamen. Het zou kunnen dat Rubens deze theorie kende, en daarom Saturnus met twee kleinere sterren ernaast heeft geschilderd.

Lama

Nog een laatste, ditmaal geschilderd door een vrouw. Van de Venetiaanse Giulia Lama (1681-1747) is opgetekend dat zij de eerste was die mannelijke naakten schilderde naar echte modellen.

Kronos en zijn kinderen
Giulia Lama, Saturn Devouring his Child. Oil on canvas, 123.2 x 111,5 cm.

Haar werk over Saturnus is wat zachter van aard. Het lijkt haast alsof Kronos zijn kind een kusje op zijn buik wil geven.

 

Hoe eindigt het verhaal nu? Na haar vijf kinderen te zien eindigen als maaltijd voor haar echtgenoot, vindt Rhea het genoeg. Bij haar zesde kind verzint ze een list. Alvast een tipje van de sluier: deze jongeman zal Zeus heten, en de godenwereld totaal veranderen.

 

SaveSave

SaveSave

Nieuwsbrief

Wil je op de hoogte blijven van de laatste blogposts? Geen probleem. Abonneer je hier.

Be First to Comment

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Meest recente berichten