Visit Page
Verder naar bericht

Rhea’s list: Zeus

Zoals ik al schreef in het verhaal over Kronos en zijn kinderen, eet deze Griekse god zijn vijf kinderen direct na geboorte op. Tot groot verdriet van moeder Rhea. De zesde keer dat zij zwanger is, besluit ze een stokje te steken voor deze nare gewoonte van haar man. Rhea’s list heeft grote gevolgen voor de wereld van de Griekse goden, zoals je hieronder kunt lezen.

Rhea verzint een snood plan om te voorkomen dat echtgenoot Kronos baby nummer zes ook verorbert. Hiervoor heeft ze echter wat hulp nodig. Die hulp vindt zij op het eiland Kreta, en wel van een geit. Een geit die luistert naar de naam Amalthea, om precies te zijn. Samen met wat nimfen beramen zij een list.

De list

Rhea keert terug naar Kronos en bereidt zich voor op de geboorte van haar zesde kind. Onderdeel van haar list is het vinden van een gladde steen, in de vorm en met het gewicht van een pasgeboren babytje. Zodra ze die gevonden heeft, wikkelt ze de steen in een doek. Vervolgens doet ze alsof de bevalling is begonnen.

Zodra Kronos doorkrijgt dat Rhea is bevallen, verslindt hij de steen in doek direct. Denkende dat hij wederom de profetie een loer heeft gedraaid, is Kronos weer gerustgesteld. Hij laat Rhea alleen achter.

Zeus

Rhea gaat nu als een speer naar Kreta, om daar daadwerkelijk te gaan bevallen. Haar kindje wordt geboren op de berg Ida. Rhea noemt haar pasgeboren zoon Zeus. Jupiter, in het Romeins.

l’Histoire, se répète. Waar oma Gaia door Kronos de ondergang van vader Ouranos bewerkstelligt (waarover je leest in het verhaal van Afrodite), vraagt Rhea aan Zeus om met Kronos af te rekenen. Ze laat haar zoon achter op Kreta bij Amalthea en de nimfen, die hem voeden met geitenmelk en manna. Hij wordt zo een grote, sterke godenzoon.

Baby Zeus wordt op Kreta gevoed met melk van de geit Amalthea.
Nicolas Poussin, The Infant Jupiter Nurtured by the Goat Amalthea, ca. 1638. Olieverf op doek, 97 x 133 cm. Gemäldegalerie, Berlijn.

Wedergeboorte

Zodra Zeus volwassen is, verlaat hij Kreta en bezoekt hij Rhea en Kronos. Hij biedt Kronos een drank aan, die de kindverslinder opdrinkt. Dit drankje maakt hem dermate misselijk, dat Kronos moet braken. Eerst komt de gladde steen naar boven. Zich realiserend dat hij in de maling is genomen, gooit hij deze heel ver weg (maar dat is een verhaal op zich). Maar er komt nog meer. Een voor een spuugt hij zijn vijf kinderen heelhuids en in omgekeerde volgorde van inslikken uit. Zie daar de wedergeboorte van Hera, Poseidon, Demeter, Hades en Hestia.

Rhea's list: Zeus
Hier is het al iets lastiger te zien, maar ook dit is Zeus op Kreta. Hij ligt in de schoot van zijn verzorger, een faun komt met een grote bak geitenmelk aangelopen.
Nicolaes Pietersz Berchem, De opvoeding van Zeus, 1648. Olieverf op doek, 202 x 262 cm. Mauritshuis, Den Haag.

Zeus’ avonturen

Na deze voor de Griekse goden zo belangrijke gebeurtenis wordt Zeus/Jupiter de oppergod van de twaalf Olympiërs. Zo beleeft hij de meest wilde avonturen. Daarvan zijn legio schilderstukken in de kunstgeschiedenis te vinden. Maar daarover een volgende keer, wellicht.

Zeus is als volwassen man in de kunsten vaak te herkennen aan een aantal attributen: de adelaar, de bliksemschicht en een scepter. Maar als je eens een klein jongetje met een geit ziet, dan weet je vanaf nu ook waar je aan moet denken.

Rhea's list: Zeus
Dus, waar denk je aan, de volgende keer dat je een jongetje en een geit op een schilderstuk ziet? Precies, Zeus en Amalthea.

Jacob Jordaens, Infant Jupiter Fed by the Goat Amalthea, 1635. Olieverf op doek, 150 x 203 cm. Louvre, Parijs.
Eigenlijk vind ik dit eerdere werk leuker dan het latere stuk van Poussin. Hier zie je Jupiter rechtstreeks bij Amalthea drinken.
Nicolas Poussin, Le nourrir de Jupiter, ca. 1636-7. Olieverf op doek, 96,5 x 121 cm. Dulwich Picture Gallery, Londen.

Nieuwsbrief

Wil je op de hoogte blijven van de laatste blogposts? Geen probleem. Abonneer je hier.

Feel free to share

Facebook
Twitter
Pinterest
LinkedIn
Instagram

Laat als eerste een reactie achter

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Meest recente berichten

Wordpress Social Share Plugin powered by Ultimatelysocial