Ik heb de afgelopen jaren minstens twintig reissets uitgeprobeerd. Op vakantie in Portugal, in een parkje in Utrecht, op een camping in Frankrijk.
▶Inhoudsopgave
En wat me steeds opvalt: de meeste sets zijn gemaakt voor mensen die nog nooit een aquarel hebben gemaakt. Ze zien er mooi uit, voelen solide aan, en dan open je de doos en zien je twintig kleuren waarvan er vijftien bijna hetzelfde oranje bevatten. Terwijl er geen enkel puur geel in zit.
Dat is geen reisset. Dat is een marketingdoos.
Wat maakt een reisset echt goed?
Laten we beginnen met wat er mis gaat. Veel fabrikanten — en ik noem ze niet allemaal, maar je kent ze — stoppen een handvol halfpans in een doosje en noemen het een "complete reisset".
Maar kleurrijk betekent niet compleet. Een set met drie tinten groen en geen enkel lichtgeel is als een keuken volgerechten zonder bestek. Wat ik zoek in een reisset:
- De juiste pigmenten, niet de meeste. Twaalf kleuren is meer dan genoeg, als ze goed gekozen zijn. Ik wil een warm en een koel geel, een basisrood, een ultramarijn, en een paar aarde kleuren. Niet vijf tinten groen.
- Lichtechtheid. Als je buiten schildert, wil je dat je kleuren ook over een jaar nog mooi zijn. Kijk naar de pigmentnummers op de doos. PB15 voor een goed pauwblauw, PY35 voor een helder cadmiumgeel. Als die er niet opstaat, weet je genoeg.
- Een doos die echt dicht gaat. Ik heb een set gehad — noem maar X — waar de kleuren na twee weken aan elkaar plakten. Niet praktisch als je met een rugzak door de bergen loopt.
En dan het papier. Ik zeg het elke keer weg: papier is belangrijker dan verf.
Een slecht papier verpest zelfs de beste aquarel. Neem altijd een klein blokje Arches mee, 300 gram, katoen. Het is niet het goedkoopste, maar het is de gouden standaard. Je merkt het verschil meteen.
Sets die ik echt meeneem
De betrouwbare: Winsor & Newton Cotman Pocket Set
Deze set krijgt vaak kritiek omdat hij "te beginnersvriendelijk" is. Eerlijk gezegd?
Ik snap dat niet. De Cotman-lijn van Winsor & Newton bevat pigmenten van degelijke kwaliteit, de doos is stevig, en de kleuren zijn goed gekozen.
Twaalf halfpans, een klein penseel, en je bent klaar. Wat me hierin aanspreekt: het is eerlijk. Ze verkopen je geen droom. Het is een solide basis voor iemand die wil schilderen onderweg, zonder dat je een fortuin uitgeeft.
De verrassing: Sakura Koi Travel Set
Rond de vijfendertig euro, soms minder. Een kanttekening: de meegeleverde penseel is acceptabel, maar niet geweldig.
Vervang hem door een goed sabelpenseel of een synthetische variant die meer water vasthoudt. Dat maakt meer uit dan welke set verf je koopt. Ik was sceptisch.
Sakura staat bekend om tusche, niet om aquarel. Maar deze set verrast.
De beste: Daniel Smith Travel Set
Twaalf kleuren, compacte doos, en de pigmenten zijn beter dan je zou verwachten voor deze prijs. Rond vijfentwintig euro.
De kleuren zijn iets zachter dan bij Winsor & Newton. Dat is niet per se slecht — voor landschappen en zonsondergangen werkt het juist mooi. Maar als je scherpe, heldere kleuren wilt, moet je ergens anders heen.
Wat ik hier echt van hou: de doos heeft ingebouwde mengplekken. Geen los palet nodig.
Dat is op reis goud waard. Daniel Smith is een ander niveau.
De pigmenten zijn uitzonderlijk — helder, levendig, en ze mengen prachtig. Hun reisset bevat acht kleuren, en elke kleur is zorgvuldig gekozen.
De onderschatte: Schmincke Horadam Travel Set
Geen dubbelingen, geen nutteloze tinten. Benieuwd naar hoeveel een goede starterset aquarelverf kost? De Essentials-set zit tussen de tachtig en honderd euro. Dat is niet niks. Maar als je echt wilt schilderen — niet spelen, maar schilderen — dan voel je het verschil.
De kleuren zijn zuiverder, de lichtechtheid is uitstekend, en de doos is waterdicht.
Een ding dat me opvalt: Daniel Smith gebruikt soms unieke pigmenten die je bij andere merken niet vindt. Hun PrimaTek-lijn bevat mineralen uit echte gesteenten. Het klinkt misschien overdreven, maar het geeft je schilderingen een textuur die je niet kunt namaken met synthetische pigmenten.
Schmincke is een Duits merk dat in Nederland wat minder bekend is dan Winsor & Newton, maar de kwaliteit is minstens even goed. De Horadam reisset bevat twaalf halfpans in een stevige doos, en de pigmenten zijn van hoge kwaliteit.
Schmincke verf mengt iets anders dan Winsor & Newton. Het is minder korrelig, wat betekent dat je egalere washes krijgt.
Voor portretten en stillevens is dat ideaal. Voor landschappen met veel textuur misschien minder. Deze set ligt tussen de negentig en honderd tien euro. Zoek je een betaalbare aquarelset voor beginners? Dan is dat een goede keuze als je kwaliteit wilt zonder de premium prijs van Daniel Smith.
Wat je niet in de doos moet verwachten
En hier word ik misschien wat bot: geen reisset ter wereld is compleet. Ze zijn allemaal een compromis.
Kleiner betekent minder kleuren. Lichter betekent minder gereedschap.
- Een klein blokje Arches-papier, 300 gram, katoen.
- Een goed sabelpenseel, nummer 6 of 8.
- Een waterpenseel — die synthetische varianten met een ingebouwde waterreservoir zijn onhandig. Een gewoon penseel en een flesje water werken beter.
- Een klein plastic palet, of een stukje aluminiumfolie over de doos.
Goedkoper betekent vaak mindere pigmenten. Wat ik altijd meeneem, ongeacht de set: Dat is het. Niet meer nodig. Ik heb jaren lang met een te volle tas ragelopen, en het enige wat ik echt gebruikte past in een broodtrommel.
Mijn advies, kort en bondig
Als je net begint: Sakura Koi. Goedkoop, compact, en beter dan je verwacht.
Als je serieus wilt schilderen: Daniel Smith. De prijs is hoger, maar je krijgt er iets voor terug dat je voelt. Als je iets daartussen wilt: Winsor & Newton Cotman of Schmincke Horadam.
Beide zijn betrouwbaar, beide zijn goed. En vergeet niet: een dure set is niet per se beter.
Een goedkope set met de juiste pigmenten geeft vaak meer voldoening. Het gaat niet om wat er in de doos zit. Het gaat om wat je ermee maakt.