Ik heb in mijn leven al heel wat paletten doorgebruikt. Van een oud blikje dat ik als kind gebruikte tot een zwaar porseleinen bakje dat ik nu nog dagelijks op mijn tafel staat.
▶Inhoudsopgave
En wat me altijd opvalt bij beginners: ze kiezen hun palet vaak op uiterlijk. Dat is begrijpelijk, maar het is net zoals met verf — het materiaal van het palet bepaalt hoe je verf zich gedraagt. En dat maakt echt verschil.
Waarom het paletmateriaal ertoe doet
Een palet is geen decoratief object. Het is een werktuig.
Je mengt er kleuren op, je test er een tint op, je tilt er water bij. Als het materiaal niet goed is, dan werkt het tegen je. Plastic paletten zijn licht en goedkoop, maar ze kleuren op den duur in van je verf. Dat klinkt misschien niet erg, maar als je een mooie lichte geel nodig hebt en er komt een vlekje roze bij door een oude verfrest, dan weet je waar ik het over heb.
Porselein daarentegen is glad, niet-poros, en verf blijft er losbaar op. Je kunt het eindeloos schoonwrijven. Metaal — meestal van roestvrij staal of aluminium — is duur, zwaar, en heeft een eigen specifieke eigenschap die ik later bespreek.
Plastic: goedkoop, maar met addertjes onder het gras
De meeste complete sets van Winsor & Newton of Van Gogh worden geleverd met een plastic palet. Dat is logisch: het is licht, het breekt niet, en het kost bijna niets. Voor beginners is dat prima. Maar na verloop van tijd merk je problemen. Verf dringt in micro-krassen in het plastic. Je kunt het niet meer schoon krijgen. En plastic is statisch — droge verf kleeft eraan en plakt vast.
Wat me opvalt is dat veel mensen hun hele leven bij dat plastic paletje blijven hangen, omdat ze het niet durven vervangen. Eerlijk gezegd heb ik zelf jarenlang met een goedkoop plastic palet gewerkt, tot ik eindelijk overstapte. Het verschil was meteen merkbaar.
Voordelen van plastic
Lichtgewicht, niet breekbaar, goedkoop, ideaal voor onderweg of voor kinderen.
Nadelen van plastic
Verf kleurt in, moeilijk schoon te maken, statisch, minder geschikt voor serieuze mengwerk.
Porselein: de gouden standaard
Porselein is glad, niet-poros, en verf blijft er losbaar op. Je kunt het eindeloos schoonwrijven.
Het is zwaar, breekbaar, en duurder. Maar als je serieus aquarel schildert, is het, in combinatie met de juiste watercontainer voor aquarel, de beste keuze.
Voordelen van porselein
Ik gebruik zelf een porseleinen palet met meerdere compartimenten, en het is de beste investering die ik ooit heb gedaan. Of je nu kiest voor een reispalet of studiospalet, het materiaal maakt echt verschil. Wat ik trouwens altijd merk: als ik een nieuwe kleur openbreek — zeg Holbein in tube — dan meng ik die op mijn porseleinen palet. De verf blijft mooi losbaar, niet zoals op plastic waar het soms plakkerig wordt.
Nadelen van porselein
En als ik een fout maak, veeg ik het gewoon weg met een nat doekje. Klaar. Glad, niet-poros, verf blijft losbaar, makkelijk schoon te maken, kleuren vervagen niet. Zwaar, breekbaar, duurder, minder geschikt voor onderweg.
Metaal: de vergeten optie
Metaalpaletten zijn zeldzaam, maar ze hebben een bijzondere eigenschap. Ze zijn onbreekbaar, licht van gewicht, en ze hebben een wit gecoate onderlaag.
Dat wit is belangrijk: het geeft je een neutrale ondergrond om kleuren op te testen. Op een grijs of gekleurd plastic ziet een kleur er anders uit dan op je papier. Metaal is ook makkelijk schoon te maken.
Voordelen van metaal
Geen krassen, geen inkleuring. Het enige nadeel is dat het duurder is, en dat het minder gangbaar is.
Nadelen van metaal
Maar als je een reizend schilder bent, of als je gewoon iets stevigs wilt dat niet breekt, is metaal een prima keuze. Onbreekbaar, licht, makkelijk schoon, witte ondergrond voor kleurmenging. Duurder, minder gangbaar, kan roesten als de coating beschadigd raakt.
Mijn persoonlijke voorkeur
Ik werk het liefst op een porseleinen palet met meerdere compartimenten. Het is zwaar, ja.
Het staat altijd op mijn ateliertafel. Maar de verf gedraagt er zich voorspelbaar, kleuren mengen er schoon, en het schoonmaken is een fluitje van een cent. Voor onderweg heb ik een klein plastic paletje — ja, plastic, ik weet het — maar dan wel een met diepe compartimenten en een gladde binnenkant, die ik vaak op een stevig houten tekenbord klem.
En als ik echt serieus wil testen, gebruik ik een metalen reispalet met witte coating.
Wat ik wil zeggen: er is geen perfect palet. Maar als je weet wat elk materiaal doet, kun je beter kiezen. En dat maakt het verschil tussen frustratie en plezier aan je tafel.