Er is iets magisch aan het zien van een woord dat je zelf hebt geschreven, waar aquarel omheen danst.
▶Inhoudsopgave
Niet als decoratie, maar als één geheel. Ik zie het steeds vaker in schetsboeken voorbijkomen, en het blijft me verbazen hoeveel die combinatie uitmaakt. Want het is eigenlijk best lastig om het goed te krijgen.
Waarom deze combinatie zo lastig is
Handlettering en aquarel zijn twee heel verschillende werelden. Bij handlettering heb je controle nodig: je penseel moet precies doen wat jij wil. Bij aquarel is juist losheid het doen.
Die spanning maakt het lastig. Je moet wisselen tussen beide modi, en dat vraagt om een beetje planning.
Wat me opvalt is dat veel mensen beginnen met de letters en dan pas de aquarel erbij doen. Dat is precies verkeerd.
Begin met de aquarel. Laat de kleuren drogen, en schrijf daarna je woorden eroverheen. Zo voelt het natuurlijker aan.
Het juiste papier maakt het verschil
Je kunt dit niet op elk papier doen. Echt niet. Ik heb het geprobeerd op normaal schetspapier van 160 gram, en het resultaat was teleurstellend.
De aquarel ploft weg in het papier, en je letters worden onleesbaar. Arches-papier, 300 gram, katoen — dat is hier de gouden standaard. Het houdt water vast, het kromt niet, en je kunt er met een fijne sabelpenseel overheen gaen zonder dat alles vervaalt. Dat kost meer, ja.
Kies je verf met pigmentnummers, niet alleen op kleur
Maar een goedkope set met de juiste pigmenten geeft vaak meer voldoening dan dure spullen op slecht papier. Hier geldt dat ook: het papier is belangrijker dan verf.
Veel merken verkopen complete sets die volledige kleurrijken missen. Dat is een marketingtruc.
Wat je wilt zijn losse kleuren met echte pigmentnummers. PB15 voor een goede phthalo blue, PY35 voor cadmiumgeel. Die nummers staan op de tube, en ze vertellen je echt iets over lichtechtheid en mengbaarheid.
Holbein aquarelverf is minder korrelig dan Winsor & Newton, maar mengt iets anders. Ik gebruik het vaak als basislaag, omdat het zachter reageert op papier.
Winsor & Newton is fijn voor de letters zelf — die korrels geven textuur, en dat werkt prachtig als je een woord een beetje levendig wilt maken. Eerlijk gezegd? Een goed penseel houdt meer water vast dan een goedkope variant. Dat maakt het verschil tussen een mooie was en een vlek.
De volgorde die werkt
Dit is mijn aanpak, en het is niet de enige manier, maar het werkt.
Eerst de aquarel. Ik leg een was, laat het drogen — echt drogen, niet bijna drogen — en dan pas de letters, zoals ik ook doe bij mijn karakterontwerp in aquarel.
Met een fijne sabelpenseel en een kleur die contrasteert met de achtergrond. Soms gebruik ik Van Gogh aquarel voor de was, omdat die goedkoop is en prima mengt. Schmincke voor de details, omdat die zuiverder is. En dan?
Dan wacht je weer. Laat alles drogen. Want als je te vroeg begint met de letters, loopt alles in elkaar.
Een praktisch voorbeeld
Dat is waar de meeste mensen struikelen. Stel: je wilt "zomer" schrijven. Je legt een lichte cadmiumgeel achtergrond, laat het drogen, en schrijft in phthalo blue.
De letters staan scherp, de achtergrond gloeit eronder. Dat is het doel.
Dat vind ik trouwens het mooiste aan deze techniek: de letters geven structuur, terwijl je met verschillende fantasy illustratie stijlen de aquarel precies de juiste emotie geeft.
Samen zijn ze sterker.
Wat je niet moet doen
Gebruik geen complete set die je in de winkel ziet staan. Die sets missen vaak de kleuren die je echt nodig hebt.
Kies liever vijf losse tubes met goede pigmentnummers. PB15, PY35, PR101 — dat is al meer dan genoeg om te beginnen.
En gebruik geen goedkope penseel. Een goede sabelpenseel houdt meer water vast, en dat maakt het verschil tussen een mooie was en een vlek. Begin ook niet met te veel woorden. Een enkel woord, mooi geschreven, met aquarel eromheen, is sterker dan een hele zin die je niet kunt lezen.
Merken die ik ken
Winsor & Newton, Holbein, Van Gogh, Schmincke, Daler Rowney, Arches — die ken ik goed. Maar kies liever vijf losse tubes met goede pigmentnummers dan een complete set.
Die sets missen vaak de kleuren die je echt nodig hebt. Aquarelverf in pans is praktisch voor onderweg, tubes zijn efficiënter in het atelier.
Ik gebruik beide, afhankelijk van waar ik ben.
Laat het los
De mooiste combinaties die ik zie, zijn niet de perfecte. Ze zijn levendig. De letters zijn niet machine-nauwkeurig, de aquarel loopt niet precies.
En dat is precies wat het mooi maakt. Dus: begin met aquarel, wacht tot het droog is, schrijf je woorden, en laat het weer drogen. Misschien wil je zelfs eens buiten aan de slag met urban sketching.
Herhaal dat een paar keer, en je hebt iets wat echt van jou is. Dat is het doel. Niet perfectie, maar iets wat leeft.