Stel je voor: je hebt een personage in je hoofd, maar het blijft een schets. Dan pak je de aquarel, en ineens leeft het. Dat is het mooiste van dit proces — het moment waarop een idee echt wordt wat het moet worden.
Begin met wat je al weet
Voordat je ook maar één penseel haalt, heb je al een idee. Misschien is het een strijder met een gebroken schild, of een tovernaar die altijd nat wordt als het regent.
Dat idee is je startpunt. Maar het wordt pas echt interessant als je het omzet naar iets tastbaars. Wat me opvalt is dat veel mensen denken dat ze eerst alles perfect moeten uittekenen. Dat hoeft niet.
Soms is een paar lijnen genoeg om te zien of een personage werkt.
Van schets naar kleur
De kracht van aquarel is juist dat het ruimte laat voor toeval. Een druppel die iets anders loopt dan gepland, een kleur die zich mengt op het papier — dat geeft karakter. Als je begint met kleuren, denk dan aan contrast.
Een donkere mantel tegen een lichte huid, of felgeel ogen in een schaduwrijk gezicht. Kleur vertelt verhalen. En hier komt het echt goed: je hoeft niet alles realistisch te maken. Juist het tegenovergestelde.
Een aquarelkarakter mag overdreven zijn, mag schaduwen hebben die te donker zijn, mag een huidskleur hebben die niet bestaat in het echt.
Eerlijk gezegd, dat vind ik trouwens het leukste deel. Want in aquarel kun je dingen doen die in digitale tekeningen moeilijker vloeiend gaan. Denk aan het gebruik van nat-op-nat techniek voor een mistige achtergrond, of het laten vervagen van een hand die uit beeld gaat. Die soepelheid past bij een levend personage.
Materiaal maakt het verschil
Nu denk je misschien: "Maar welke verf gebruik ik dan?" Goede vraag. En hier wordt het persoonlijk.
Ik werk graag met Holbein aquarelverf. Waarom? Omdat het minder korrelig is dan Winsor & Newton, maar net iets anders mengt.
Voor karakterontwerp is dat fijn — je wilt geen onverwachte korrels in een gezicht. Maar als je juist die textuur wilt, bijvoorbeeld voor een ruwe huid of een oud leren, dan is Winsor & Newton beter geschikt. En dan het papier.
Dit is belangrijker dan verf. Een slecht papier verpest zelfs de beste aquarel. Ik gebruik altijd Arches, 300 gram, katoen. Het is duurder, ja.
Praktisch advies voor beginners
Maar het houdt water beter vast, het krompt minder, en het geeft je meer tijd om te werken.
Voor karakterontwerp, waar je vaak meerdere lagen nodig hebt, is dat cruciaal. Een goed penseel — sabel of synthetisch — houdt meer water vast dan een goedkope variant.
Dat betekent dat je langer kunt werken zonder steeds opnieuw in te laden. En dat maakt het verschil tussen een vloeiende overgang en een harde lijn waar je niet vanaf kunt. Veel merken verkopen 'complete sets' die volledige kleurrijken missen.
Dat is een marketingtruc. Een dure set is niet per se beter; een goedkope set met de juiste pigmenten geeft vaak meer voldoening.
Kijk naar de pigmentnummers. PB15 voor een sterke blauw, PY35 voor een helder geel. En let op lichtechtheid — als je werk moet blijven hangen, wil je geen verf die vervaagt na een jaar zonlicht.
Aquarelverf in pans is praktisch voor onderweg; tubes zijn efficiënter in het atelier. Voor karakterontwerp doe ik het vaak in mijn werkplek, dus ik gebruik tubes. Maar als je thumbnail sketches maakt voor je aquarelcomposities, zijn pans ideaal.
Van concept tot colored character
Dus: je hebt een idee, je hebt je materiaal, en je bent klaar om te beginnen. Maar hoe zorg je dat het eindresultaat echt een 'colored character' wordt?
Begin met een lichte ondertekening in je aquarel schetsboek. Gebruik geen te donker potlood — aquarel is transparant, dus alles wat je tekent, blijft zichtbaar.
Dan: bouw langzaam op. Begin met de lichtste kleuren, ga naar de middentonen, en eindig met de donkste accenten. Dat is de basis van aquarel, maar terwijl je jouw illustratieve stijl en handschrift ontwikkelt, is dit extra belangrijk voor karakterontwerp.
Je wilt geen harde lijnen in een gezicht; je wilt zachte overgangen die leven suggereren. En wees niet bang om fouten te maken. Soms is een 'fout' precies wat een personage nodig hebt. Een te donkere wang kan betekenen dat iemand moe is.
Een verkleurde hand kan een verhaal vertellen over een oude wond. Dat is het mooiste van aquarel: het laat ruimte voor het onverwachte.
En dat maakt elk karakter uniek.