Stel: je hebt een schets gemaakt met aquarel, en nu wil je het digitaal afmaken. Maar waar beginnen? Ik heb dit zelf ook lang geprobeerd uit te pluizen, en wat me opvalt is dat de meeste beginners meteen in de verkeerde volgorde werken. Ze beginnen met details terwijl ze eerst de basis moeten leggen.
▶Inhoudsopgave
Waarom je schets eerst digitaal moet scannen
Je denkt misschien: ik fotograferen met mijn telefoon is genoeg. Nee. Een foto heeft altijd vervorming, kleurverschillen en belichtingsproblemen.
Een scan geeft je een correcte kleurenweergave en rechte lijnen. Ik scan altijd met 300 dpi, soms 600 dpi als ik weet dat ik ga vergroten. Wat ik merk is dat mensen hun schets vaak te laag resolutie scannen.
Dan kunnen ze later niet meer vergroten zonder verlies. Dus: scan hoog genoeg, je hebt het altijd nog kleiner maken.
De juiste software kiezen
Photoshop is de standaard, maar niet de enige. Procreate op de iPad is geweldig voor beginners.
Krita is gratis en krachtig. Ik zelf werkte jaren met Photoshop, maar merk dat Procreate voor illustraties soms sneller gaat. De keuze hangt af van je apparaat en budget.
Maar begin niet met vijf programma's tegelijk. Kies er een, leer de basis, en ga pas als je merkt dat je tegenlimieten aanloop.
Je schets opschonen
Je hebt je scan. Nu moet je het schoonmaken.
In Photoshop gebruik je hiervoor de niveaus of curves. Trek de witte punten omhoog, zet de zwarte punten iets dieper. Je schets moet wit zijn met zwarte lijnen, geen grijze vlekken. Ik doe dit altijd als eerste stap.
Het kost twee minuten en maakt alles daarna makkelijker. Eerlijk gezegd skip ik dit soms als ik haast heb, en dan heb ik later meer werk met het bijschaven van kleuren die niet goed aansluiten.
Lagen: je beste vriend
Dit is waar beginners vaak struikelen. Lagen zijn als doorzichtige vellen op elkaar. Je schets bovenop, kleuren eronder.
Zo kun je kleuren aanpassen zonder je lijnen te beschadigen. Mijn advies: begin met drie lagen.
De schetslaag instellen
Je schetslaag bovenaan, daaronder je kleurlagen, en eventueel een achtergrondlaag onderaan. Niet meer nodig voor een eerste illustratie.
Zet je schetslaag op 'Multiply' in de laagmodus. Dan worden de witte delen transparant en zie je je kleuren door je lijnen heen. Door digitale inktlijnen over je aquarelscan te zetten, krijgt je werk een professionele afwerking die een wereld van verschil maakt.
Kleuren aanbrengen
Begin met grote vlakken. Geen details, gewoon de basiskleuren.
Ik gebruik hiervoor een harde rond penseel, geen zachte. De zachte randen komen later.
Schaduwen en highlights
Wat ik merk bij beginners: ze kiezen kleuren die te fel zijn. Een aquarel heeft vaak zachtere tonen. Begin iets te licht, je kunt altijd donkerder maken. Andersom is lastiger.
Maak voor schaduwen een nieuwe laag, ook op Multiply. Gebruik geen zwart, maar een donkerpaars of donkerblauw.
Zwart doet een illustratie dood. Voor highlights een laag op Screen of Overlay met lichte kleuren. Dit klinkt misschien veel werk, maar het geeft je controle. En controle betekent dat je fouten makkelijk kunt herstellen. Dat vind ik trouwens het mooiste aan traditionele aquarel inscannen en digitaal afwerken: ctrl+z bestaat.
Details en afwerking
Pas als je kleuren en schaduwen op hun plek zijn, ga je details maken. Teken huidtextuur, haarstrepen, reflecties in ogen.
Geen kleine penseel, werk met variatie in druk. Ik heb lang gedacht dat afwerking het belangrijkste was. Maar eigenlijk is de basisopbouw belangrijker. Een goed gekleurde illustratie met weinig details ziet er beter uit dan een slecht gekleurde met veel details.
Exporteren en opslaan
Sla je werk altijd op in het PSD-bestand. Dit bewaart je lagen. Exporteer daarna als PNG voor web, of als JPEG als je het wilt delen.
Geen BMP, geen TIFF voor social media, dat is overkill. En maak een backup.
Ik heb ooit een afbeelding verloren omdat mijn laptop crasheerde. Sindsdoon sla ik alles op in de cloud. Google Drive, Dropbox, maar niet op je harde schijf alleen.
De grote fout die bijna iedereen maakt
Te lang doorwerken aan één illustratie. Na twee uur zie je je werk niet meer goed.
Je kleuren worden saai, je details overdreven. Stop, loop even weg, kijk later nog eens.
Ik doe dit nog steeds. Soms ben ik te trots om te stoppen. Maar de volgende ochtend zie je duidelijk wat er niet werkt.
Die frisse blik is goud waard. Begin simpel.
Een portret, een landschap, een object. Niet meteen een volledige scène met tien personen. Leer je workflow voor een digitaal portret onder controle hebben, en bouw daarna uit. Zoals bij aquarel geldt: eerst het papier kiezen, dan de verf. Bij digitaal geldt: eerst de basis leggen, dan de details.